НА ПАСЯДЖЭННІ САВЕТА МІНІСТРАЎ РАЗГЛЯДАЛІСЯ ПАРАМЕТРЫ ЭКАНАМІЧНАГА РАЗВІЦЦЯ КРАІНЫ НА 2009 ГОД

Параметры эканамічнага развіцця на 2009 год складаныя і напружаныя, заявіў Прэм'ер-міністр Беларусі Сяргей Сідорскі сёння на пасяджэнні Савета Міністраў, дзе разглядаліся праекты найважнейшых параметраў прагнозу сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі на 2009 год, Асноўныя напрамкі грашова-крэдытнай палітыкі, а таксама праекты законаў аб бюджэце на наступны год і "Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях падаткаабкладання". Як адзначыў Сяргей Сідорскі, у першым паўгоддзі 2008 года эканоміка краіны працавала ў запланаваных параметрах.

Тэмп росту ВУП 110,4 працэнта. "На гэтым узроўні давядзецца выбудоўваць дынаміку развіцця эканомікі ў 2009 годзе", - падкрэсліў Прэм'ер-міністр.

Прэм'ер-міністр Беларусі Сяргей Сідорскі сёння на пасяджэнні Савета Міністраў прапанаваў увесці ў 2009 годзе два новыя паказчыкі якаснага развіцця эканомікі. Размова ідзе аб устанаўленні паказчыка па аб'ёму інвестыцый на аднаго занятага ў эканоміцы краіны і па аб'ёму інавацыйнай і высокатэхналагічнай прадукцыі ў агульным аб'ёме экспарту.

Сяргей Сідорскі падкрэсліў значнасць гэтых пытанняў для эканомікі краіны, якая не мае ўласных прыродных рэсурсаў і стварае ВУП за кошт высокатэхналагічнай прадукцыі. "У нас няма іншага шляху, як развіваць экспарт высокатэхналагічнай прадукцыі, таму мы павінны прагназаваць, як гэты працэс будзе развівацца ў перспектыве", - адзначыў ён. Прэм'ер-міністр прапанаваў прадумаць і абмеркаваць розныя варыянты, з улікам павышэння кошту энерганосьбітаў, металу і іншых матэрыялаў, з якімі працуе беларуская прамысловасць. На яго думку, увядзенне новых паказчыкаў якаснага развіцця эканомікі будзе стымуляваць вытворцаў працаваць эфектыўна, абнаўляць асноўныя фонды, ствараць новыя вытворчасці. Сяргей Сідорскі таксама адзначыў тое, што сёння фактычна "выконваецца толькі 42 працэнты бізнес-планаў". "Мы павінны і астатнія прадпрыемствы наблізіць да выканання інавацыйных праектаў, іх трэба загрузіць. А для гэтага яны павінны ведаць, колькі ўмоўна інвестыцый прыпадае на аднаго працуючага. Тады мы ўбачым дынаміку", - лічыць Сяргей Сідорскі.

Як адзначыў міністр эканомікі Мікалай Зайчанка, iнвестыцыйны складальнік у ВУП Беларусі дасягне ў 2009 годзе 30 працэнтаў. Ён падкрэсліў, што ў наступным годзе трэба забяспечыць рост інвестыцый у асноўны капітал на 23-25 працэнтаў. На вырашэнне гэтай задачы за кошт усіх крыніц фінансавання плануецца накіраваць Br47-48 трлн. інвестыцый. Дасягненне гэтых параметраў будзе ажыццяўляцца ў рамках Дзяржаўнай інвестыцыйнай праграмы, а таксама за кошт рэалізацыі канкрэтных інвестпраектаў, прадугледжаных пяцігадовымі галіновымі і рэгіянальнымі інвестыцыйнымі праграмамі.

Міністр паведаміў, што ў 2009 годзе будзе ўведзена ў эксплуатацыю 213 аб'ектаў. Агульная колькасць аб'ектаў, што ўводзяцца ў строй, павялічана на 82. Пры гэтым увод прамысловых аб'ектаў забяспечыць дадатковы прырост у прамысловым комплексе на 1,9 працэнтнага пункта.

Прадоўжыцца дзяржпадтрымка інвестыцыйных праектаў на конкурснай аснове праз ільгатаванне працэнтных ставак банкаўскіх крэдытаў з рэспубліканскага бюджэту. На гэтыя мэты прадугледжваецца накіраваць Br54 млрд. На льгатаванне працэнтных ставак па інавацыйных праектах у праекце закона аб бюджэце на 2009 год прадугледжана накіраваць Br20 млрд.

Міністр эканомікі таксама падкрэсліў важнасць стварэння прававой базы для развіцця прадпрымальніцтва. Дзяржпалітыка ў сферы малога прадпрымальніцтва ў 2009 годзе будзе накіравана на павышэнне ўкладу гэтага сектара ў развіццё эканомікі краіны за кошт больш шырокага выкарыстання яго патэнцыялу ў сферах вытворчасці і аказання паслуг, актывізацыі інвестыцыйнай, інавацыйнай і экспартнай дзейнасці.

Мікалай Зайчанка паведаміў, што акрамя прынятых рашэнняў па актывізацыі інвестыцыйнага клімату ажыццяўляецца распрацоўка новых нарматыўных прававых актаў, накіраваных на стымуляванне прамысловай вытворчасці, развіццё страхавога рынку карпаратыўных каштоўных папер, венчурнай дзейнасці. Будзе ўдасканальвацца прававое забеспячэнне трансферу тэхналогій. Чакаецца актывізацыя прыватызацыйных працэсаў.

Пры гэтым, доля замежнага капіталу ў агульным аб'ёме інвестыцый у Беларусі павінна павялічыцца да 13 працэнтаў. Мікалай Зайчанка адзначыў, што для гэтага ў перспектыве ў Беларусі прадугледжваецца нарматыўна замацаваць існаванне кіруючых кампаній і інвестфондаў. Намечана стварэнне венчурных фондаў і спрашчэнне механізма крэдытавання, а таксама больш шырокае выкарыстанне інфраструктуры фондавага рынку і яго інвестыцыйных магчымасцей. Пастаўлена задача ўвайсці ў лік 30 краін па стварэнню спрыяльных умоў вядзення бізнесу.

Тэмп росту экспарту тавараў і паслуг у Беларусі ў 2009 годзе перавысіць тэмп росту ВУП на 6,5-7 працэнтных пунктаў. Міністр эканомікі адзначыў, што згодна з праектам прагнозу ВУП у Беларусі ў 2009 годзе плануецца павялічыць на 10-12 працэнтаў. Яшчэ больш высокімі тэмпамі павінен нарошчвацца экспарт. "У 2009 годзе чакаецца захаванне спрыяльнай кан'юнктуры для айчынных экспарцёраў", - сказаў Мікалай Зайчанка. Тэмп росту імпарту ў будучым годзе чакаецца на ўзроўні 115,5-117 працэнтаў і вызначаны з улікам павышэння цэн на энерганосьбіты.

Адмоўнае сальда знешняга гандлю таварамі і паслугамі ў 2009 годзе прагназуецца ў аб'ёме $1,47-1,5 млрд.

Курс беларускага рубля да долара ЗША у 2009 годзе будзе ўтрымлівацца ў межах Br2000-2200 за $1 у залежнасці ад сітуацыі, што будзе складвацца ў краіне і за яе межамі. Аб гэтым заявіў на пасяджэнні Савета Міністраў старшыня праўлення Нацыянальнага банка Пётр Пракавповіч. Паводле яго слоў, курсавая палітыка накіравана на забяспячэнне фінансавай сістэмы, стабілізацыю нацыянальнай валюты.

Пётр Пракаповіч таксама паведаміў аб значным нарошчванні золатавалютных рэзерваў, прырост якіх у наступным годзе павінен скласці не менш як $2,25 млрд., каб да 2010 года мець золатавалютныя рэзервы ў аб'ёме не менш як $10 млрд.

Кошт крэдытных рэсурсаў у 2009 годзе ў Беларусі складзе 13-15 працэнтаў. Старшыня праўлення Нацыянальнага банка адзначыў, што працэнтная палітыка будзе "дастаткова жорсткая, зыходзячы з таго, што інфляцыя запланавана на ўзроўні 9-11 працэнтаў". Стаўка рэфінансавання плануецца на ўзроўні 10-12 працэнтаў. "Але ў любой сітуацыі мы будзе прыцягваць сродкі насельніцтва, прадпрыемстваў, нерэзідэнтаў у эканоміку краіны", - сказаў Пётр Пракаповіч.

Акрамя таго, насельніцтва Беларусі сёння бярэ ў банках усё больш крэдытных рэсурсаў, заявіў Пётр Пракаповіч. "Гэта нармальная тэндэнцыя, якая стымулюе і развіццё эканомікі краіны", - адзначыў ён. Цяпер ідзе працэс нарошчвання сродкаў насельніцтва ў банках. У будучым годзе прагназуецца іх павелічэнне да 35 працэнтаў. "Гэта значны рост", - падкрэсліў Пётр Пракаповіч.

У цэлым рэсурсная база будзе нарошчвацца ў будучым годзе ў межах не менш як 42 працэнты, або на Br20 трлн. Асноўнымі крыніцамі застаюцца сродкі насельніцтва, прадпрыемстваў і нерэзідэнтаў. Фактычна на кожную з гэтых крыніц прыпадае амаль трэць агульнага прыросту рэсурснай базы банкаў.

Пётр Пракаповіч таксама падкрэсліў, што ў будучым годзе будзе прадоўжана работа па забеспячэнню стабільнага і бяспечнага функцыянавання банкаўскай сістэмы, у першую чаргу, за кошт выканання "ўсіх нарматываў бяспечнага функцыянавання, набліжанага да міжнародных стандартаў". Крызісныя з'явы, якія існуюць у банкаўскай сістэме, у асобных банках, будуць выяўляцца і ліквідавацца на самай ранняй стадыі.

Адказнасць за выдачу і вяртанне крэдытаў павінны несці як кліенты, якія атрымліваюць крэдыты, так і банкі, што выдаюць іх, а таксама гаранты, падкрэсліў Прэм'ер-міністр Сяргей Сідорскі на пасяджэнні Савета Міністраў Беларусі.

Ён адзначыў, што раней банкі вымушаны былі ствараць рэзервы на тыя крэдыты, якія яны выдавалі пад гарантыі ўрада. У выніку адцягваліся значныя аб'ёмы сродкаў. "Але грошы не павінны ляжаць у банках, яны павінны працаваць на эканоміку", - падкрэсліў Сяргей Сідорскі. Указам нумар 359 ад 30 чэрвеня ўстаноўлены новы парадак прадастаўлення гарантый урада па крэдытах, што выдаюцца банкамі Беларусі.

Новы парадак не здымае з банкаў адказнасці за прадастаўленне крэдытаў, за імі па-ранейшаму засталася функцыя кантролю за тым, каму яны выдаюць грошы, адначыў Прэм'ер. "Вырашана ва ўсіх банках пакінуць упраўленні, што даюць заключэнні па бізнес-планах праектаў, пад якія выдаюцца крэдыты, - сказаў Сяргей Сідорскі. - Банкі не могуць направа і налева выдаваць крэдыты, яны за гэта адказваюць". На яго думку, такі механізм у банках яшчэ неабходна адпрацаваць.

Прэм'ер-міністр адзначыў, што гаранты (Урад і мясцовыя органы ўлады) таксама павінны несці адказнасць з усімі наступствамі. Сяргей Сідорскі рэзюмаваў: "Нікому не дадзена права выдаваць гарантыі не гледзячы". Такая сістэма існуе ва ўсім свеце, яна ж дзейнічае ў Беларусі.
Прадстаўляючы праект бюджэту на 2009 год, першы намеснік міністра фінансаў Андрэй Харкавец паведаміў, што увядзенне плоскай шкалы падаходнага падатку не выкліча росту падатковай нагрузкі на грамадзян.

Андрэй Харкавец адзначыў, што ў будучым годзе прапануецца змяніць дзеючую прагрэсіўную гадавую шкалу ставак падаходнага падатку і ўвесці адзіную стаўку ў памеры 12 працэнтаў. Гэта датычыцца даходаў грамадзян, атрыманых як па месцы асноўнай работы, так і ў арганізацыях, якія не з'яўляюцца месцам асноўнай работы.

"Прымяненне адзінай стаўкі 12 працэнтаў не прывядзе да росту падатковай нагрузкі на грамадзян з нізкім і сярэднім узроўнем даходаў і дасць магчымасць мінімізаваць страты бюджэту ў параўнанні з сістэмай падаходнага падатку, якая прымяняецца сёння", - падкрэсліў першы намеснік міністра фінансаў.

Андрэй Харкавец адзначыў таксама, што адносна даходаў індывідуальных прадпрымальнікаў прапануецца ўстанавіць адзіную стаўку падаходнага падатку ў памеры 20 працэнтаў, што адпавядае велічыні эфектыўнай стаўкі збору падатку на прыбытак у прадпрыемстваў і арганізацый.

Падатковую нагрузку ў Беларусі ў 2009 годзе плануецца знізіць на 1,3 працэнта да ВУП, што складзе амаль Br2 трлн., паведаміў Андрэй Харкавец. Ён адзначыў, што ў наступным годзе прапануецца зменшыць стаўку збору ў рэспубліканскі фонд падтрымкі сельгасвытворцаў з 2 працэнтаў да 1 працэнта. Гэта мера дасць магчымасць павысіць канкурэнтаздольнасць беларускіх тавараў на знешніх рынках і павялічыць аб'ём экспарту, а прадпрыемствам папоўніць уласныя абаротныя сродкі. Так, у выніку зніжэння стаўкі гэтага збору ў распараджэнне падаткапрацельшчыкаў застанецца Br1,4 трлн.

У 2009 годзе прадугледжваецца таксама выключыць з аб'екта абкладання падаткам на нерухомую маёмасць актыўную частку асноўных вытворчых фондаў (станкі, абсталяванне) і распаўсюдзіць падатак толькі на аб'екты нерухомай маёмасці. Чакаецца, што зніжэнне падатковай нагрузкі ў выніку гэтага складзе Br412 млрд.

Паводле слоў Андрэя Харкаўца, у 2009 годзе прадугледжваецца ўстанавіць адзіныя стаўкі па мясцоваму падатку з продажаў тавараў у рознічным гандлі і падатку на паслугі ў памеры 5 працэнтаў ад выручкі. Чаканае зніжэнне цэн на тавары і паслугі дасць магчымасць зэканоміць для спажыўцоў Br363 млрд.

Важнай мерай па зніжэнню падатковай нагрузкі будзе таксама змяншэнне з 5 працэнтаў да 3 працэнтаў памеру стаўкі падатку на набыццё аўтамабільных транспартных сродкаў. Плануецца зніжэнне стаўкі абавязковых страхавых узносаў у Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва з 35 працэнтаў да 34 працэнтаў, што будзе дадатковым стымулам павышэння ўзроўню аплаты працы, паведаміў першы намеснік міністра фінансаў.

Умовы аказання дзяржпадтрымкі прадпрыемствам Беларусі ў 2009 годзе будуць удасканалены. Як адзначыў Андрэй Харкавец, у цэлым у рэспубліканскім бюджэце на аказанне мер дзяржпадтрымкі прадпрыемстваў прадугледжана Br736,8 млрд., што ў 1,5 раза больш, чым у 2008 годзе. Пры гэтым умовы аказання будуць зменены. У 2009 годзе перавага будзе аддадзена такой форме дзяржпадтрымкі, як кампенсацыя за кошт сродкаў бюджэту працэнтаў за карыстанне банкаўскімі крэдытамі. Гэта форма прэферэнцый больш эфектыўная, таму што дае магчымасць забяспечыць рацыянальнае выкарыстанне бюджэтных сродкаў на акупныя інвестыцыйныя праекты, падкрэсліў Андрэй Харкавец.

У сваю чаргу прамыя формы дзяржпадтрымкі (бюджэтныя пазыкі і фінансавая дапамога) прадугледжаны ў аб'ёме, які забяспечвае выкананне прынятых ужо рашэнняў прэзідэнта і ўрада. "Дадатковых рэсурсаў на аказанне прамой падтрымкі з бюджэту не плануецца", - адзначыў першы намеснік міністра.

У 2009 годзе з агульнай сумы расходу на дзяржпадтрымку дзве трэці складзе кампенсацыя працэнтных плацяжоў па крэдытах (Br488,1 млрд.) і толькі адна трэць - прамая дзяржпадтрымка ў выглядзе бюджэтных пазык і фінансавай дапамогі. Пэўныя змяненні адбудуцца і ў фінансаванні галіновых праграм Міністэрства энергетыкі. Іх выкананне ў 2009 годзе будзе ажыццяўляцца за кошт крэдытных рэсурсаў, у тым ліку замежных, пад акупныя інвестыцыйныя праекты. Працэнты па такіх крэдытах могуць быць кампенсаваны за кошт бюджэту (на гэтыя мэты ў рэспубліканскім бюджэце прадугледжана Br70 млрд.).

Дэфіцыт кансалідаванага бюджэту Беларусі ў 2009 годзе запланаваны на ўзроўні Br2,8 трлн., або 1,8 працэнта да ВУП. Даходы кансалідаванага бюджэту ў 2009 годзе чакаюцца ў аб'ёме Br71,9 трлн., расходы - Br74,7 трлн.

Праектам бюджэту на 2009 год прадугледжана фінансаванне 56 дзяржаўных праграм. На гэтыя мэты плануецца накіраваць Br8,7 трлн., што амаль на 30 працэнтаў перавышае ўзровень бягучага года.

Прыярытэтным напрамкам расходаў з'яўляецца таксама забеспячэнне росту заработнай платы ў бюджэтнай сферы з мэтай давядзення яе сярэдняга паказчыка на канец 2010 года да $700 у эквіваленце. Да канца 2009 года сярэдняя зарплата бюджэтнікаў павінна скласці $550.

У 2009 годзе расходы кансалідаванага бюджэту на ахову здароўя ўзрастуць у параўнанні з 2008 годам на 34,7 працэнта да Br6,5 трлн., на адукацыю - на 36 працэнтаў да Br8,8 трлн. Значна ўзрастуць у параўнанні з бягучым годам таксама расходы на нацыянальную абарону: іх плануецца павялічыць на 37 працэнтаў амаль да Br2 трлн.

Андрэй Харкавец адзначыў, што ў 2009 годзе прадугледжаны дадатковыя расходы бюджэту ў сувязі з ростам цэн на імпартуемыя ў Беларусь энерганосьбіты. Так, на бюджэтнае субсідзіраванне арганізацый ЖКГ плануецца накіраваць Br1,7 трлн.

ВЫДАННІ САВЕТА МІНІСТРАЎ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ

ІНТЭРНЭТ-РЭСУРСЫ